Przodkowie Konia

|
Rodzaj
koń (Equus) w rodzinie koniowatych (Equidae)
obejmuje podrodzaje: koń właściwy (Equus),
zebra (Hippotigris), osioł (Asinus)
i półosioł (Hemionus). Wszystkie
te podrodzaje można wyprowadzić od wspólnego przodka, który żył mniej więcej
przed 6 mln. lat. Nadano mu nazwę Pliohippus
i uznano za pierwszego prawdziwego nieparzystokopytnego w historii. Rozwój koniowatych
rozpoczął się w przybliżeniu 60 mln. lat temu, gdy w wilgotnych i ciepłych lasach pierwotnych
pojawiło się zwierze wielkości lisa, które od nazwy
epoki- eocenu (60-40 mln. lat temu)- nazwano Eohippus.
Eohippus miał ok. 35 cm wysokości, wypukły
grzbiet i prawdopodobnie cętkowaną sierść. Jego kończyny przednie były zakończone
czterema, a tylne trzema palcami, które umożliwiały mu bieganie po miękkim podłożu.
Budowę Eohippusa opisano
na podstawie badań szkieletów znalezionych w Ameryce i Europie. |
||
|
Szkielet przodka konia z kopalni Messel koło Darmstadt |
Orohippus i Epihippus, późniejsze formy eoceńskie, były większe i z pewnością
roślinożerne, czego dowodzą płaskie korony ich zębów trzonowych. Z końcem
eocenu
pierwotne konie wymarły w Europie, podczas gdy w Ameryce nadal się rozwijały. W
epoce oligocenu (40-25 mln. lat temu) pojawił się
Mesohippus, który dorastał już do 50 cm, był wyraźnie lepiej przystosowany
do szybkiego biegu, miał po trzy palce na każdej kończynie, przy czym środkowy
był najsilniej rozwinięty. Kończyny miał dłuższe, a uzębienie silniejsze.
|
|
|
W
początkach miocenu (ok. 20 mln. lat temu) występował jeszcze Miohippus,
zwierze znacznie lepiej przystosowane do życia
w przerzedzonych lasach i zadrzewionych stepach. Boczne palce jego kończyn
uległy dalszej redukcji, tak ze stąpał właściwie na palcach środkowych. Miał
ok. 70 cm wysokości, a wiec był wzrostu owczarka niemieckiego. W tym
czasie rozwinęły się także formy Architherium
i Hypohippus, czyli boczne linie, które
występowały przez długi czas w Europie i Ameryce, a wymarły z początkiem pliocenu. Jeszcze
w okresie wczesnego miocenu pojawił się Parahippus,
zwierze w znacznym stopniu przystosowane do pokarmu trawiastego, o wzroście ok.
80 cm i rączym biegu. Po raz pierwszy wystąpiła u niego modyfikacja powierzchni
trących siekaczy. Odkryto liczne podrodzaje tych pierwotnych koni. Późniejszy
Meryhippus
był bardziej wyspecjalizowana forma Parahippusa,
a wysokością w kłębie (ok. 90 cm) odpowiadał współczesnemu kucowi
szetlandzkiemu. Od niego pochodzi wiele linii bocznych,
w tym liczna grupa Hipparionow. Zwierzęta tej grupy żyły także w Europie,
ale pliocenie wymarły po obydwu stronach Atlantyku. Jednocześnie istniało jeszcze kilka form
amerykańskich, które potem stopniowo zanikły. Na
początku pliocenu (ok. 10mln. lat temu) pojawił się Pliohippus,
pierwsze prawdziwe zwierze nieparzystokopytne. Pod względem uzębienia i budowy
kończyn był on bardzo podobny do współczesnego konia i okazał się idealnie
przystosowany do życia na porośniętych trawami stepach. Dal on początek bocznemu
odgałęzieniu w postaci grupy Hippidionow w Ameryce Południowej, gdzie jednak zwierzęta
te się utrzymały. Plejstocen
(2mln.-10 tys. lat p.n.e.) był okresem rozwoju Plesihippusa,
dużego, silnego zwierzęcia, bezpośredniego przodka Equus
caballus.
w Ameryce, połączonej jeszcze wówczas z Eurazja przez pomost lądowy, wyodrębnił
się Equus, zasiedlił obecny Stary Świat, po czym
wymarł w obu Amerykach. Na
temat dalszej ewolucji konia poglądy są rożne. Jedni badacze uważają, ze
wszystkie dzisiejsze konie domowe rozwinęły się z dwóch znanych znanych nam typów
koni dzikich: tarpanów (form: stepowej i leśnej) i koni Przewalskiego (Equus
przewalskii) wskutek oddziaływania człowieka. Inni uznają z a bardziej
prawdopodobne istnienie większej liczby silnie zróżnicowanych typów jeszcze
przed migracja rodzaju Equus z Ameryki
do Eurazji. Według nich tarpany i konie Przewalskiego nie byłyby formami
pierwotnymi, lecz przedstawicielami podrodzajow lub lokalnymi mieszkańcami.
Wielu hipologow, Ewart, Speed, Skorkowski, Ebhardt, Schäfer
i inni, przytacza rożne argumenty przemawiające za tą teoria, która dzisiaj
uznaje się za prawdopodobna.
|
||