Choroby
|
Kolka Przyczyny: Powoduje ją nadmiar paszy treściwej, pojenie w nieodpowiednim czasie, zepsuta pasza, nagła zmiana żywienia, zadanie paszy łatwo fermentującej wygłodzonemu koniowi po ciężkiej i wyczerpującej dla niego pracy. Kolkę mogą powodować również pasożyty przewodu pokarmowego. Objawy: koń nie przyjmuje pożywienia, bije kopytami, tarza się, ciężko dyszy, poci się, jest niespokojny i ogląda się na boki. Działania: Koń wymaga natychmiastowej pomocy. Należy okryć go derką, nacierać boki słomą i powoli go oprowadzać po miękkim podłożu (w razie gdyby chciał się nagle położyć). Niezbędna jest pomoc lekarza.
Ochwat Ochwat jest to rozległe zapalenie tworzywa kopytowego. Przyczyny: pojenie zgrzanego konia, przeziębienie, postawienie zgrzanego konia w zimnym pomieszczeniu lub przeciągu, zbyt dużo białka w paszy. Objawy: Puszki kopytowe konia cierpiącego na ochwat są gorące. Trudności sprawia mu poruszanie się. Jeśli tylko ma możliwość opiera się o ściany aby odciążyć kończyny. Działanie: Należy natychmiast wezwać lekarza.
Mięśniochwat Przyczyny: Powstaje najczęściej u koni dobrze żywionych, które zostały użyte do pracy po kilku dniowej przerwie i obfitym żywieniu. Objawy: Koń staje się nagle ociężały, ma sztywny chód, stwardniałe mięśnie krzyża i zadu, wydala mocz barwy brunatnej, silnie się poci. Działanie: Chorego konia należy niezwłocznie umieścić w ciepłej stajni i wezwać weterynarza. Do czasu jego przybycia należy konia ciepło okryć. Skutki: Choroba może doprowadzić do znacznego wycieńczenia konia, a nie leczonego - do śmierci. Zapobieganie: Aby nie dopuścić do mięśniochwatu, należy zapewnić koniowi codzienny ruch, a jeśli pozostawia się go w stajni, zmniejszyć dawki paszy treściwej do połowy.
Zapalenie Ścięgien U koni mamy najczęściej do czynienia z zapaleniem ścięgien zginaczy palców. Przyczyny: zbyt forsowna praca, skoki przez przeszkody, jazda po grząskim, nierównym terenie, przetrenowanie bądź zły stan kopyt. Objawy: Rzadko występuje kulawizna, natomiast miejsca przebiegu ścięgien są najczęściej nabrzmiałe, bolesne i cieple. Działanie:
należy zrobieniu najpierw zimny okład, a następnie stosować przez kilka
dni okłady rozgrzewające.
Zapoprężenie Zapoprężenie jest to uszkodzenie mięśni piersiowych. Przyczyny: Powstaje przy schylaniu się konia, który ma już podciągnięty popręg, lub gdy koń obraca się w wąskim stanowisko po dopięciu popręgu. Objawy: Występuje obrzęk w dolnej części brzucha (w miejscu przylegania popręgu). Działanie: Polega na stosowaniu zimnych okładów. W tym czasie jeździć można tylko na oklep.
Nadgwożdżenie Przyczyny: Przebicie podeszwy kopyta ostrym przedmiotem. Objawy: Koń odczuwa ból i kuleje. Działanie: Przedmiot, który spowodował uraz należy ostrożnie usunąć. Ranę trzeba dokładnie odkazić i zabandażować w celu uniknięcia zanieczyszczenia rany. Koń powinien zostać zwolniony z pracy na jakiś czas.
Zagwożdżenie Przyczyny: Uszkodzenia tworzywa kopytowego przy nieprawidłowym wbijaniu podkówiaka. Objawy: Już podczas kucia koń wyszarpuje nogę, a zaraz później kuleje. Działanie: Konia należy natychmiast rozkuć, a do otworu po podkówiaku wlać jodynę, rywanol, nadmanganian potasu lub inny środek odkażający i założyć opatrunek na kopyto. Po 24 godzinach należy zmienić opatrunek. Zazwyczaj po kilku dniach kulawizna ustępuje.
Podbitek Podbitek to miejscowe stłuczenie kopyta Przyczyny: Najczęściej z powodu nadepnięcia na kamień lub ostrą jazda po twardym podłożu, niestarannego czyszczenia kopyt lub wadliwego kucia. Objawy: Koń po jeździe lub kuciu zaczyna kuleć Działanie: Koniu "podbitemu" należy dać kilka dni wolnych od pracy i postawić na mokrej glinie. Ponadto stosuje się zimne okłady.
Gnicie Strzałki Proces ten najczęściej rozpoczyna się w częściach zagiętych ściany rogowej kopyta i w rowku strzałki z powodu zalegania tam nawozu. Przyczyny: Brak ruchu, mokra, brudna ściółka oraz niestaranne czyszczenie kopyt przed i po jeździe. Gnicie następuje wskutek rozmnażania się niektórych bakterii znajdujących się w podłożu. Objawy: Okolice strzałki są miękkie, odrywają się jaj fragmenty , a czasami w rowek pośrodkowy strzałki można wepchnąć sporą część kopystki Działanie:
Chore kopyto należy umyć i wysuszyć, a
następnie codziennie smarować środkami wysuszającymi, np. dziegciem, stężonym
roztworem siarczanu miedzi
Gruda Gruda to stan zapalny skóry w okolicach stawu pęcinowego (częściej jednak na samej pęcinie po "tylnej stronie" kończyny) Przyczyny: Powodują go zabrudzona i mokra ściółka w stajni, praca na mokrym terenie, odmrożenia. Powodem mogą być również pasożyty. Objawy: obrzmienie skóry, na której pojawiają się pęcherzyki wypełnione ropą oraz strupy. Sierść jest zlepiona. Działanie: Należy wymienić ściółkę w stajni myć chore miejsca mydłem antybakteryjnym i smarować maścią (np. tranową). W przypadku ostrzejszego przebiegu wezwać lekarza.
ZŁE NAWYKI
Przyczyną wszystkich złych nawyków jest nuda i samotność. Na wolności konie spędzają na jedzeniu do 20 godzin natomiast w niewoli spożywają swój pokarm w góra 4 godziny, a pozostały czas muszą zagospodarować innymi czynnościami.
Ogryzanie Niektóre konie, gdy zjedzą zadany im pokarm i oczyszczą boks ze słomy zabierają się za poszukiwanie innych rzeczy którymi mogłyby zająć swoje pyszczki. Zaczynają wtedy ogryzać wszystko co jest zamontowane na stałe w boksie, a w szczególności elementy drewniane. Niektóre konie odkrywają coraz to nowe zabawy: jak naostrzyć zęby o kraty albo jak hałasować zamkiem od drzwi (tak by je w końcu otworzyć). Ogryzanie może wskazywać na wady w żywieniu jednak najczęściej jest to skutek znudzenia. Rozwiązaniem tego problemu może być celowe umieszczanie w boksie gałązek do obgryzania, albo specjalnych zabawek i zaimpregnowanie zagrożonych ogryzaniem części.
Grzebanie Ciągłe grzebanie przednią nogą należy do jednej z bardziej uciążliwych wad (nawet gdy jest objawem żebrania). Rozwiązaniem jest umożliwienie koniowi przebywania na wybiegu wraz z innymi końmi
Tkanie Koń tkający bujając się rytmicznie przenosi ciężar przodu z jednej nogi na drugą. Przyczyną tkania jest doznanie szoku wywołanego przez uraz lub wstrząs nerwowy. Tej szkodzącej przednim kończynom wady nie da się oduczyć można zahamować poprzez częste wypuszczanie konia na wybieg z innymi końmi. Podobne do tkania, monotonne ruchy można także zauważyć u innych zwierząt trzymanych w niewoli (np. w ZOO), a czasami także u ludzi (często w szpitalach i w domach dziecka)
Łykawość Jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych wad w śród koni i należy do tzw. wad zwrotnych przy ich zakupie. Zamiast przez cały czas chrupać paszę konie łykają powietrze. Z początku potrzebują stałego oparcia dla siekaczy (krawędzi żłobu, drzwi od boksu) jednak po pewnym czasie przeradza się w łykania bez podparcia. Jest to czynność, która uzależnia i raz wyuczonej nie można oduczyć. Założenie tzw. łykawki (specjalny rzemień zapinany na gardle powodujący ból przy tej czynności) może spowodować wstrzymanie nałogu. Ostatecznym i nie dającym stuprocentowej gwarancji sposobem jest operacyjne usunięcie odpowiedniego mięśnia szyi niezbędnego w łykaniu. Łykawość jest szkodliwa i zagraża układowi pokarmowemu zwierzęcia. Zaliczana jest one również do wad zaraźliwych (inne konie mogą się nauczyć tej czynności)
|
